Istniejąca od wieku XV, podzielona na części nową i starą. Część starodruków liczy ok. 6 tys pozycji i zawiera również dział tzw. Ksiąg zakazanych. Woluminy przechowywane są w drewnianych futerałach – pudełkach. Ściany biblioteki tworzą regały na książki, a wolne fragmenty ścian przesłonięte są bogato intarsjowanymi boazeriami. Dodatkowym skarbem biblioteki są dwa inkrustowane stoły z XVIII wieku. Ich rozmiar wskazuje, że zostały one wykonane we wnętrzu biblioteki.
Muzea jasnogórskieCzęstochowa
Biblioteka Jasnogórska
Golgota Jasnogórska
Golgota Jasnogórska to cykl 18 obrazów, które wykonał dla sanktuarium częstochowski artysta Jerzy Duda-Gracz na jubileusz milenijny w 2000 r. Jest to autorska refleksja na temat Męki Pańskiej opatrzona komentarzami artysty a wydarzenia biblijne zostały umieszczone w polskim krajobrazie, z licznymi nawiązaniami do historii i współczesności. Wśród 18 obrazów 14 to stacje Drogi Krzyżowej, pozostałe to zmartwychwstanie Jezusa, spotkanie z niewiernym Tomaszem, rozesłanie Apostołów i Wniebowstąpienie. Obrazy znajdują się w kaplicy Matki Bożej, na górnej kondygnacji.
Bastion św. Rocha
Znajduje się tu wystawa otwarta 03.05.2006 r. a nosząca tytuł „Bogarodzica. Splendor Rzeczypospolitej Obojga Narodów”. Ekspozycja znajduje się we wnętrzu Bastionu św. Rocha (wejście przez Salę O. Augustyna Kordeckiego). Bastion stanowił część składową twierdzy jasnogórskiej, wzniesionej w latach 1624-1639., a rozbudowanej po roku 1674. W czasie prac konserwatorskich odsłonięto oryginalne mury pamiętające oblężenie Jasnej Góry w czasie „potopu szwedzkiego” w 1655 r.
Muzeum 600-lecia
Muzeum 600-lecia Jasnej Góry otwarte w roku 1982 prezentuje działalność kulturalno-artystyczną Paulinów stróżów tego miejsca. Na stałą ekspozycję składają się min.:
- Obrazy umieszczone na ścianach tworzą tzw. część eremicką (namalowane w jasnogórskiej pracowni malarskiej w XVII w.)
- „Mensa Mariana” deska zabezpieczająca odwrotną stronę Cudownego Obrazu ze scenami z jego historii
- Cztery sukienki podarowane Jasnogórskiej Królowej Polski z okazji różnych uroczystości jubileuszowych
- Zespół portretów trumiennych, blach herbowych i epitafijnych
- Wota ze złota i srebra od XVII do XX w.
- Wielkie płótno przedstawiające przeniesienie relikwii św. Pawła Pierwszego Pustelnika z Wenecji do Budy – stolicy Węgier
- Zespół zabytkowych instrumentów muzycznych używanych przez członków jasnogórskiej kapeli muzycznej założonej w drugiej połowie XVI w.
Skarbiec
Jasnogórski Skarbiec - najstarsza część ekspozycji muzealnej na Jasnej Górze. W Skarbcu można podziwiać bogactwo i urodę najcenniejszych wotów – darów składanych w ciągu minionych wieków Matce Bożej Jasnogórskiej. Eksponaty rozmieszczone są w gablotach, witrynach i szafach wystawowych i na ścianach. Są to:
- Wyroby złotnicze, jubilerskie, tkackie i płatnerskie
- Sprzęt liturgiczny jak: naczynia i szaty liturgiczne, lichtarze
- Biżuteria z kości słoniowej, masy perłowej, turkusów, różnych kamieni
- Wota papieży, kardynałów i wiernych z różnych krajów świata
- Wota polskich królów, szlachty oraz bohaterów walk narodowo-wyzwoleńczych.
